Kiedy mówimy o samorządzie lekarsko-weterynaryjnym, warto przypomnieć sobie, że to nie tylko instytucja, lecz przede wszystkim ludzie z naszego środowiska, którzy mogą reprezentować nasze interesy, dbać o standardy zawodu i wpływać na jego przyszłość.
Według wyników ogólnopolskiej ankiety, przeprowadzonej przez Fundację VetCare, aż 80% respondentów przyznało, że nie zna dobrze kompetencji izb! Jednocześnie wielu z nas ma konkretne oczekiwania wobec samorządu: jasna komunikacja, ochrona interesów zawodowych, większa przejrzystość i efektywność.
Właśnie dlatego powstała kampania proelekcyjna, która krok po kroku przybliża zasady funkcjonowania samorządu zawodowego oraz pokazuje, jak mieć realny wpływ na ich skład i funkcjonowanie. Jednym z kluczowych tematów jest proces wyborczy, który nie jest tak skomplikowany, jak na pierwszy rzut oka może się wydawać.
Warto pamiętać, że zanim jeszcze zostanie ogłoszony harmonogram zebrań rejonowych, każdy lekarz weterynarii powinien upewnić się, że jego dane w rejestrze izby są aktualne. Dotyczy to przede wszystkim:
Lekarz ma obowiązek aktualizacji danych, a izba – tworzenia list członków rejonu. Nieaktualne dane mogą skutkować przypisaniem do niewłaściwego rejonu i utratą możliwości głosowania.
Zgodnie z regulaminem wyborczym, okręgowa izba ma obowiązek poinformować członków rejonu wyborczego o terminie i miejscu zebrania z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem, poprzez list polecony. Część samorządów decyduje się także na nowoczesne formy komunikacji tj. mailing oraz sms. Aby otrzymać informację wyborczą Twoje dane muszą być poprawne.
Przykładowo: w Północno-Wschodniej Izbie Lekarsko-Weterynaryjnej w Porosłach harmonogram zebrań rozpoczyna się już 10 września i obejmuje kilkanaście terminów rozłożonych na dwa tygodnie. Każdy powiat ma swój własny termin, godzinę i wyznaczonych przedstawicieli Izby, którzy będą nadzorować spotkania wyborcze.
Na samym początku zaangażowani lekarze weterynarii z czynnym prawem wyborczym zbierają się na zebraniu rejonowym, czyli lokalnym spotkaniu lekarzy weterynarii z jednego powiatu (lub jego części, jeśli liczba członków przekracza 50). To tu każdy lekarz ma możliwość zagłosowania oraz zgłoszenia swojej kandydatury.
Podczas tego zebrania wybierani są delegaci na okręgowy zjazd lekarzy weterynarii. Ilość delegatów, która może być wybrana w danym okręgu, zależy od ilości lekarzy przypisanych do niego oraz wyliczonej proporcji. Proporcję tę ustala dana okręgowa izba i może ona wynosić od 5 do 10. Delegatami zostają lekarze, którzy uzyskali największą liczbę głosów, przy czym należy uzyskać co najmniej 5% głosów członków rejonu, ale nie mniej niż 3 głosy. Związane jest to z nowelizacją ustawy o zawodzie lekarza weterynarii, który narzuca minimalną ilość głosów oddaną na 1 kandydata.
Kandydaturę może zgłosić ktoś z uczestników albo sam zainteresowany. W przypadku nieobecności na zebraniu, wymagane jest pisemne oświadczenie o zgodzie na kandydowanie, jeżeli lekarz ma taką wolę. (przykładowy wzór oświadczenia znajdziesz klikając tutaj!) Oświadczenie musi zostać dostarczone na zebranie wyborcze. Głosowanie odbywa się w trybie tajnym, przy wykorzystaniu standaryzowanych kart do głosowania. Ważną informacją jest fakt, że nie można głosować przy użyciu oświadczenia! Prawo głosu mają tylko osoby zebrane w dniu spotkania wyborczego.
Delegaci wybrani w rejonach spotykają się na Okręgowym Zjeździe Lekarzy Weterynarii. Na tym etapie wybierane są osoby pełniące kluczowe funkcje w strukturze okręgowej izby, m.in.:
To główny moment, w którym kształtuje się skład organów samorządu na poziomie wojewódzkim. Osoby wybrane przez delegatów decydują m.in. o udziale w opiniowaniu przepisów, udzielaniu pomocy koleżeńskiej czy reagowaniu na sytuacje kryzysowe w zawodzie. Tutaj także zapadają kluczowe decyzje, np. o kierunku działań okręgowej izby podczas kadencji, określa się wysokość składki członkowskiej, zgłasza się apele do Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej, w tym na Krajowy Zjazd.
Najwyższym organem samorządu jest Krajowy Zjazd Lekarzy Weterynarii. Uczestniczą w nim delegaci wybrani przez wszystkie izby okręgowe. W ramach zjazdu wybierane są osoby do najwyższych funkcji:
Zjazd podejmuje decyzje dotyczące całego samorządu: przyjmuje budżet, uchwala zmiany w regulaminach, ustala kierunki działania na całą kadencję. Delegaci mogą zgłaszać się do wystąpień, proponować kształt uchwał itd. Tegoroczna kadencja będzie niezwykle ważna dla lekarzy wolnej praktyki, gdyż rozpoczną się prace nad minimalnymi standardami w pracy lekarza weterynarii.
Po nowelizacji ustawy w 2025 r. proces wyborczy stał się bardziej dostępny i elastyczny. Najważniejszą zmianą było zniesienie wymogu kworum dla ważności zebrań rejonowych. KRLW w swoim regulaminie określiła jednak , że wybory w okręgach mogą zostać przeprowadzone przy obecności minimalnie trzech osób.
To rozwiązanie ma dwie strony medalu:
Dlatego tak cenna stała się obecność każdego lekarza i zabranie głosu na zebraniach, począwszy od etapu rejonowego. To dodatkowy powód, by przyjść i zagłosować, a może nawet zgłosić swoją kandydaturę?
Ponadto, zgodnie z nowelizacją wprowadzono możliwość przeprowadzania niektórych czynności samorządu w trybie zdalnym, co może ułatwić pracę niektórym organom samorządu, zwłaszcza radom.
Udział w wyborach do samorządu błędnie postrzegany jest przez lekarzy weterynarii wyłącznie jako element krajobrazu i kwestia formalna. Jednak oddanie głosu ma realny wpływ na to, kto reprezentuje nasze interesy. To także forma współodpowiedzialności za zawód, który wykonujemy. Jak pokazują wyniki ankiety, wielu lekarzy czuje frustrację z powodu braku działania samorządu, dlatego czas działać! Bez oddolnego zaangażowania, potrzeba zmian nie zostanie wystarczająco głośno zakomunikowana.
Jeśli choć raz miałeś poczucie, że samorząd nie reprezentuje Twojego głosu – to właśnie teraz możesz to zmienić. Zacznij od obecności na zebraniu rejonowym. Może zagłosujesz na kogoś, kto podziela Twoje wartości? A może sam zdecydujesz się kandydować? W obu przypadkach będziesz mieć wpływ na kształtowanie się polskiej weterynarii. A na tym przecież powinien opierać się samorząd – na współpracy lekarzy, którym zależy na dobrym postrzeganiu całego środowiska i ich wizerunku.